Nieuws
juli 2010 - Vlindertelweekend op 31 juli en 1 augustus. Doe je ook mee?
LAND VAN REYEN - Dagvlinders zijn belangrijke indicatoren voor de kwaliteit van ons leefmilieu. Helaas doen ze het niet zo goed en gaan vele soorten achteruit. Cijfers verzameld door vrijwilligers vormen een belangrijke informatiebron om de evolutie van de dagvlinders te kunnen documenteren. Daarom organiseert Natuurpunt sinds 2007 elk jaar een landelijke tuinvlindertelling.
In 2009 werd er voor het eerst ook in Nederland geteld. Daardoor breidde het actieterrein van de tuinvlindertelling grondig uit.
Met de Nederlandse Vlinderstichting hebben Natuurpunt en Natagora er alvast een heel ervaren ‘vlinderpartner’ bij.
Ook jij kunt meten hoe de natuur in je omgeving het maakt, door de vlinders in je tuin te tellen.
Meedoen gaat als volgt: via de website www.vlindermee.be geef je het aantal vlinders door, dat je van elke soort hebt waargenomen. Ook als je weinig of geen vlinders hebt gezien, mag je dat melden. Dit jaar is er weer een nationaal vlindertelweekend op 31 juli en 1 augustus. Doe je ook mee?
Maandelijkse vlindertelling: als je dat prettig vindt, kun je ook elke maand de vlinders in je tuin tellen. Je laat je dan registreren als vaste teller en jouw waarnemingen worden vervolgens opgeslagen in een persoonlijke fiche. Daarin kun je onmiddellijk zien hoe het met de vlinders in je tuin is gesteld.
Terug naar vorig jaar nu. Zaterdag 1 augustus 2009 was een zonnige dag, maar op zondag speelde een regenzone de tellers parten. Toch stuurden uiteindelijk meer dan 2400 Vlaamse gezinnen hun telformulier in! In Wallonië waren dat er bijna 1900. In Nederland bracht men 1400 formulieren bij elkaar, lang niet slecht voor een eerste keer. In totaal werd dus in bijna 6000 tuinen tegelijk naar vlinders gekeken. Dat mag gerust een groot succes genoemd worden.
In het algemeen kunnen we besluiten dat 2009 een beter vlinderjaar was dan de voorgaande. In een gemiddelde tuin werden 25 vlinders van zes soorten geteld, tegenover zeven vlinders van vier soorten in 2008. Van bijna alle soorten lagen de aantallen hoger dan de voorbije twee jaar. Als kort overzicht de top vijf van de meest voorkomende soorten, met tussen haakjes het percentage van tuinen waarin ze gespot werden: witjes (91), distelvlinder (83), dagpauwoog (57), atalanta (53) en zandoogjes (53). Opvallend was de talrijke aanwezigheid van de distelvlinder, die de winter doorbrengt in zuidelijker landen maar door de zuidelijke luchtstroom veel noordelijker kon geraken. Wat onze ‘eigen’ soorten betreft, mogen we ons vooral verheugen over de toename van de kleine vos (21 %).
De evolutie naar een groter aantal waargenomen dagvlinders is hoopvol, maar vele van onze soorten blijven uitgestorven. De huidige klimaatveranderingen dreigen de vlinderstand daarenboven nog bijkomende problemen te berokkenen. Ook ons landschap is verre van ideaal ingericht voor vele vlindersoorten en andere – soms minder aaibare – ongewervelden. Er dienen dus nog zware inspanningen geleverd, zowel door natuurverenigingen, landbouworganisaties als overheden.
Hieronder een overzichtje van de getelde vlinders in onze regio, met tussen haakjes het percentage van tuinen waarin ze werden gezien:
Provincie Antwerpen: distelvlinder (82), klein koolwitje (74), atalanta (54), groot koolwitje (49), gehakkelde aurelia (45)
Boechout-Vremde: klein koolwitje (100), distelvlinder (88), atalanta (63), bont zandoogje (50), boomblauwtje (50) Lint: distelvlinder (100), klein koolwitje (40), groot koolwitje (40), atalanta (40), dagpauwoog (40), bontzandoogje (40)
Mortsel: distelvlinder (86), groot koolwitje (43), klein koolwitje (36), atalanta (29), dagpauwoog (29)
Berchem/Antwerpen: geen resultaten beschikbaar
In onze regio geldt dus duidelijk dezelfde algemene trend: vooral veel distelvlinders! In totaal werden in Vlaanderen 59 749 vlinders geteld, waaronder 22 623 distelvlinders. 11 145 van die vlinders kwamen uit de provincie Antwerpen, waarvan het Land van Reyen deel uitmaakt.
Het besluit: meer tuinvlinders is hoopvol, maar we zijn er nog lang niet! Om de evolutie te kunnen opvolgen moeten we blijven observeren en onze waarnemingen blijven registreren op http://www.waarnemingen.be
Bron: http://www.vlindermee.be
Tekst: Marc Broeckx
april 2010 - Antwerpen gastvrije stad voor gierzwaluwen
LAND VAN REYEN - Natuurpunt Antwerpen Noord, stad Antwerpen en de Vlaamse Overheid departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) hebben vandaag 28 april 2010 de eerste van in totaal 1750 nestkasten voor gierzwaluwen geplaatst. De eerste nestkast werd opgehangen aan de schouwburg van CC Luchtbal. De nuttige insectenetende vogelsoort gaat in aantal achteruit door het verdwijnen van nestholten door nieuwbouw en renovatie maar reageert goed op het aanbod van de nestkasten.
Dit indrukwekkend project om voor 1750 gierzwaluw paartjes nestgelegenheid aan te bieden is een mooi voorbeeld van samenwerking in het Internationaal Jaar van de Biodiversiteit.
Natuurpunt kiest geschikte locaties en volgt de gierzwaluwenpopulaties op. De Vlaamse Overheid departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) stelt 1 500 nestkasten ter beschikking. De stad Antwerpen hangt de nestkasten op en coördineert het project. De nestkasten worden de komende drie jaar opgehangen aan heel wat stadsgebouwen, gebouwen van het stedelijk onderwijs, OCMW en autonome gemeentebedrijven.
De gierzwaluw is een beschermde vogelsoort die elk jaar tegen eind april terugkeert uit Afrika om in Vlaanderen te broeden. Vanaf mei tot augustus zijn ze herkenbaar door hun typische duikvluchten over de stad en hun schrille roep. De soort was oorspronkelijk een rotsbroeder die nestelen in spleten en onder de dakpannen van hoge, vooral oude gebouwen. Maar hun broedruimte wordt beperkt door het vervangen van oude gebouwen door nieuwe met een betere isolatie en platte daken. Waar gierzwaluwen broeden is het aanbieden van nestkasten succesvol. In de wijk Luchtbal werd, door de renovatie van de Langblokken in 2002, de broedende kolonie gierzwaluwen bedreigd. Natuurpunt en cvba Woonhaven hingen 176 nestkasten op. Ongeveer de helft van de kasten is bezet door gierzwaluwen en huismussen.
Heb je zelf interesse om de gierzwaluw te helpen kijk dan op http://www.natuurpunt.be/gierzwaluw
Voor meer informatie:
Wim Van den Bossche (wim.vandenbossche[at]natuurpunt.be)
maart 2010 - Week van de Aarde 2010.
NATUURPUNT - De Week van de Aarde loopt in 2010 van 18 tot 25 april en staat in het teken van biodiversiteit én recreatie. De campagneweek wordt op gang getrokken met een nationaal startevenement 'Walk for nature' op 18 april, georganiseerd door Natuurpunt, Natuurpunt Oost-Brabant en Velpe-Mene, Bond Beter Leefmilieu, Pasar, Velt en JNM in Meldert (Hoegaarden).
http://www.bondbeterleefmilieu.be/weekvandeaarde
februari 2010 - Jaar van de Biodiversiteit
NATUURPUNT - 2010 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Biodiversiteit. Wat houdt dit precies in? Wat kan ik zelf doen om de lokale biodiversiteit een handje te helpen? Wat doet Natuurpunt?
Meer info vind je op http://www.natuurpunt.be/2010
februari 2010 - Op zaterdag 13 februari is het ANKONA-ontmoetingsdag!
LAND VAN REYEN - De tweede zaterdag van februari. Fervente natuurliefhebbers weten zonder meer dat de Antwerpse Koepel voor Natuurstudie (ANKONA) op die dag haar jaarlijkse ontmoetingsdag organiseert. Een uitgelezen kans om collega-natuurliefhebbers te ontmoeten en nieuwtjes uit te wisselen. Ook dit jaar is dat weer zo.
Met één belangrijke wijziging: de ontmoetingsdag heeft dit jaar niet plaats in het Provinciehuis maar op de Campus Groenenborger van de Antwerpse universiteit. ANKONA organiseert die dag samen met het departement Biologie van de Universiteit Antwerpen.
Het centrale thema voor 2010, ‘Wetenschappelijk onderzoek en soortenbescherming’, ligt voor de hand. Europa heeft immers jaren geleden beloofd om de achteruitgang van de biodiversiteit vóór 2010 een halt toe te roepen ...
In de voormiddag staat opnieuw een reeks workshops op het programma. In een eerste workshop gaat de aandacht naar al wat je zeker moet weten over microscopie. In workshop twee vertellen natuurliefhebbers over hun ervaringen met de inventarisatie van steenuilen, nachtvlinders, bosmieren en hazelwormen. En nog wel de hazelwormen in Klein-Zwitserland!
In workshop drie staat recent wetenschappelijk onderzoek in de kijker: onderzoek naar de bedreigde rivierdonderpad, de relatie tussen vegetatie en hydrologie, en begrazing op de Kalmthoutse heide. ’s Namiddags krijg je de kans om paddenstoelen te determineren onder de microscoop. Je kan ook luisteren naar nog meer ervaringen en onderzoeksresultaten, onder meer over de brede orchis, een dierenopvangcentrum, het soortenbesluit en zomeronderzoek naar vleermuizen.
Praktisch:
Campus Groenenborger ligt aan de gelijknamige laan in Antwerpen. Aanvang om 9.50 u. Slottoespraak gevolgd door receptie om 16.30 u.
Broodjes kan je ter plaatse kopen.
Deelname is gratis, maar vooraf inschrijven – vóór 6 februari! – is verplicht.
Dat kan via http://www.ankona.be of http://www.provant.be/ankona.
Tekst: Ludo Van Lint.
januari 2010 - Tuinvogels voeren, loeren én tellen op 6 en 7 februari!
LAND VAN REYEN - Is de voederplank voorzien van vogelvoer? Hang je geregeld vetbollen in de tuin? Liggen de verrekijker(s) en de vogelgids klaar? Ja? Dan gaan we tijdens het eerste februariweekend weer tuinvogels beloeren én ze ook tellen. Met z’n allen. Ook oma, opa, de kleinkinderen en de buren.
Natuurpunt organiseert nu al voor de tiende keer een weekend tuinvogels tellen. Hoe langer dat project duurt, hoe interessanter het uiteraard wordt om de gegevens te analyseren en trends te ontdekken.
Dit jaar nemen vast weer meer families deel dan vorig jaar, al waren het er toen al 6626. Gemiddeld telden die families 42,4 vogels per tuin, verdeeld over bijna twaalf soorten. Dat is vrijwel evenveel als in het recordjaar 2006 en een pak meer dan in 2004, 2005, 2007 en 2008, toen er respectievelijk 33, 31, 35 en 39 vogels per tuin geteld werden.
Van die 42,4 getelde vogels waren er gemiddeld 5,01 huismussen. Na de huismus volgde de koolmees (3,99), de vink, de merel, de Turkse tortel, de pimpelmees, de spreeuw, de houtduif en de staartmees (2,3).
De merel leidde verleden jaar opnieuw de top tien van de meest verspreid voorkomende vogelsoorten. Hij vertoonde zich in vrijwel alle tuinen. Met een aanwezigheid in 92 % van de tuinen werd de koolmees verdienstelijk tweede, gevolgd door de roodborst, de pimpelmees, de Turkse tortel, de vink, de huismus, de ekster, de houtduif en de heggenmus (in 57 % van de tuinen). Houtduiven zijn al jaren in opmars. In de provincie Antwerpen zijn ze talrijker dan in de andere provincies en dat geldt ook voor de kauw.
Je kan natuurlijk nog meer soorten waarnemen in Mortselse of Boechoutse tuinen, zoals sijsjes, zwarte mezen en zelfs af en toe een goudhaantje.
Meedoen kan via de website of door het invullen en inzenden van het papieren formulier dat te verkrijgen is tijdens de algemene ledenvergadering. Je kan ook telefoneren naar het secretariaat van Natuurpunt.
Doe mee, zelfs als je van oordeel bent dat er in jouw tuintje nauwelijks vogels te zien zijn!
Is tellen ondertussen een passie? Neem dan deel aan de maandelijkse tuinvogeltellingen van Natuurpunt.
Meer informatie over vogeltellingen en vogelvriendelijke tuinen vind je op http://www.natuurpunt.be/tuinvogels
Tekst: Ludo Van Lint
Foto: Natuurpunt Land van Reyen
januari 2010 - KINDEREN TOEGELATEN op de algemene ledenvergadering
LAND VAN REYEN - Op zondag 24 januari heet Natuurpunt Land van Reyen haar leden hartelijk welkom op een gevarieerde namiddag voor jong en oud in en rond Hoeve Dieseghem in Mortsel.
Programma
14.00 u.
Geleide wandelingen door een winters Klein-Zwitserland.
Onze gidsen van dienst vertellen honderduit over het belang van dat stukje stedelijke natuur. De wandeling vertrekt aan Hoeve Dieseghem en duurt ongeveer een uur. Stevig schoeisel is noodzakelijk.
Tegelijk kunnen de kinderen zich in en rond Hoeve Dieseghem uitleven in het Vogeltrekspel. Ze trekken hun verenpak aan en komen via allerlei opdrachten iets te weten over het voedsel van vogels, hun vlucht en de gevaren op hun tocht.
Het Vogeltrekspel is geschikt voor kinderen vanaf vier jaar.
15.30 u.
Vanaf 15.30 u. bieden we onze leden en hun gezin een voorstelling aan van De Wondere Wereld van Professor Pillemans. Reis met de professor mee op zijn zoektocht naar de Wonderen der Natuur. Het poppenspel is geschikt voor kinderen van drie jaar en ouder en duurt ongeveer een half uur.
Aansluitend geeft afdelingsvoorzitter Bert Andries een beknopt overzicht van het voorbije werkjaar. Ook de toekomstplannen voor 2010, het jaar van de biodiversiteit, worden uit de doeken gedaan.
De ‘vergadering’ sluiten we af met een nieuwjaarsdrink.
Elk gezinslid ontvangt op vertoon van zijn lidkaart een gratis drankbonnetje.
Kinderen kunnen na het poppenspel een overlevingspakket voor vogels samenstellen. Dat kunnen ze nadien in hun eigen tuin ophangen. Daarmee hopen we ook onze wintergasten te verwennen.
Doorlopend is onze Groene Winkel geopend. Je kan er onder meer voeder- en nestkasten, Gageleerbier en kalenders kopen.
Einde rond 17 u.
Praktisch
Hoeve Dieseghem vind je aan de Wouter Volcaertstraat in Mortsel.
Toegang gratis voor leden van Natuurpunt en hun gezin.
Vooraf inschrijven voor het vogeltrekspel, het poppenspel en overlevingspakket is noodzakelijk.
Meld het aantal deelnemers bij Bert Andries, bert.andries@landvanreyen.be, 03 455 82 89.
Meer info bij Bert Andries of bij Wouter Bervoets, wouterbervoets@hotmail.com.
|
