Nieuws in Berchem
mei 2010 - Het park van Zurenborg
BERCHEM - In januari ging ik met Dirk Schampaert op de gassite kijken naar de natuurwaarde van dit toekomstig park. Uit de gesprekken bleek dat er veel meer ruimte voor woningbouw gereserveerd is dan ons aanvankelijk werd voorgespiegeld. Het enige wat intrinsieke waarde heeft voor de biodiversiteit is een zeer oude muur, begroeid met tal van mossen en gewone eikvaren. De onlangs gemaaide gazons leverden ons niet veel informatie op. Toch zagen we enkele plukplaatsen van een sperwer.
Dirk startte ondertussen met een petitie, die eind maart wordt afgesloten. Daarom een toelichting.

De stad Antwerpen is bezig met het opstellen van een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) voor Nieuw Zurenborg. Het is de bedoeling om twaalf hectare gronden van de voormalige gasfabriek (IGAO), De Lijn en de NMBS om te vormen tot een zone met woonbestemming. Momenteel zijn de gronden ingekleurd als zone voor gemeenschapsvoorzieningen en openbare nutsvoorzieningen. Een verkeurde keuze, zo vinden wij.
De stad wil er ruimte maken voor ongeveer vijfhonderdvijftig wooneenheden, in woonblokken met drie tot veertien verdiepingen. Dat betekent tweeduizend tot tweeduizend vijfhonderd nieuwe inwoners voor Zurenborg, een toename met zowat dertig procent!
De huidige bewoners van Zurenborg en ook van de aanpalende wijken snakken naar een beetje groen en open ruimte. Daarom vinden wij dat de vrij te komen gemeenschapsgronden open ruimte moeten worden Een groene zone, een parkzone: Park Spoor Oost. Of, zoals in 1993 al eens geopperd is: het park van Zurenborg.
Wij vinden bovendien dat die gronden niet geschikt zijn als bouwgrond. Er is immers de geluidsoverlast door de spoorweg en de ring, de slechte luchtkwaliteit (onder meer fijn stof) door de ring en de Plantin en Moretuslei en bovenal de nóg grotere bevolkingsdichtheid voor een nu al dichtbevolkt gebied.
Gratis verkregen nutsgronden worden omgezet in bouwgronden, onder het mom dat die ‘groene’ ruimte betaalbaar gemaakt moet worden door er maximaal woonzone van te maken. En dan begint het geschipper met procenten woonzone en parkzone, waarbij er steeds minder park overblijft en er ondanks alle inspraak niets van het park in huis komt …
We hebben dat nog meegemaakt. Denk maar aan het Militair Hospitaal, het nieuwe Postsorteergebouw Berchem, de ex-PTT-gebouwen aan de Karel Koggestraat, het rangeerstation Antwerpen-Zuid en veel meer.
www.sos-zurenborg.be
Tekst: Erik Molenaar
Foto: Ludo Van Lint
april 2010 - Zeventig ton de vest in en uit.
BERCHEM - Tijdens het sinterklaasweekend houden we een tweedaagse stand open op de geschenkenbeurs van de Wereldwinkel. Maar ook tijdens de beurs gaat het zondagse natuurbeheer op Wolvenberg voort.
We spitten verder Armeense braam uit en in het hakhoutbos ruimen we nog enkele grotere exemplaren gewone esdoorn, canadapopulier en robinia op, ten gunste van een vrij grote, gezonde iep. Tijdens de werken treffen we een nieuwe groeiplaats aan van de witte kluifzwam, een algemene, maar zeer fraaie begeleider van zomereiken. Het is ook opvallend hoeveel paarse schijnridder er onder de struiken staat.

Tijdens de laatste beheerdag van 2009 merkten we dat een enorme zesstammige boom in het water van de vest was beland. Opnieuw een schietwilg, een soort die sterk verzwakt door het aanhoudende pompen van grondwater in de omgeving. De wortels rotten in en de boom valt vervolgens om bij de kleinste windstoot. Het gaat om een exemplaar van zeventig ton dat bijna tot de helft van de vijver reikt. We weten dus waar we ons de komende weken mee moeten bezighouden.
Er waren in december ook meerdere waarnemingen van houtsnippen. Dat is elk jaar zo, maar vorig jaar werd de vogel voor het eerst ook gezien achter de volkstuinen. Door omvormingsbeheer is daar een zeer waardevolle houtkant ontstaan, waar de houtsnip zich blijkbaar prima thuis voelt.
Nieuw loopparcours
Januari. We werken eerst de geplande beheerwerken in het populierenbos af en treffen er nog heel wat vuurdoorn, Chinese liguster en pluimes aan. Het blijft een raadsel hoe we die ongewenste soorten toch altijd weer over het hoofd zien. Enkele dagen later komt de technische ploeg van de stedelijke sportdienst de eerste afstandspaaltjes plaatsen langs ons wandelpad. De loopparcoursen in het Kiel-, het Nachtegalen- en het Brilschanspark én in natuurgebied Wolvenberg zullen nog dit voorjaar klaar zijn, zo verzekert men ons. Of dit de goede manier is om natuur te beschermen zal de toekomst uitwijzen. We geven alle lopers die we zien een brochure mee.
Dankzij de aanhoudende vorst is het makkelijk op het ijs om de kroontakken weg te zagen en schuivend naar de oever te brengen. Dat vereenvoudigt enigszins het zware opruimwerk van de omgevallen schietwilg.
Ook de volgende weken blijft het al wegzagen en takelen wat de klok slaat. Het takelen gebeurt met centimeterprecisie tussen de zaailingen van zoete kers, rode bes, gewone vlier en rode kornoelje. Bovendien waren de takken bij de val diep in de vijverbodem gedrongen en stonden de getorste stammen onder extreme druk.
Wanneer het later in de maand lichtjes dooit, takelen we de zware stammen gewoon door het dikke ijs heen naar de kant. Het opgetaste kruinhout en de zware stuikkluit trekken een heleboel kleine vogels aan, zoals de roodborst, de winterkoning en de boomkruiper. De takken zijn tot hoog in de kruin begroeid met allerlei korstmossen en andere mossen. Daarom leggen we de stammen zo dat die bijzondere, lichtbehoevende levensvormen verder kunnen groeien, sporen kunnen vormen en zich opnieuw kunnen verspreiden.
Bij de eerste dooi verschijnt ook de ijsvogel weer aan de vest. Uit de uiteengereten oever steekt op sommige plaatsen gepantserd staal omhoog. Ook dat wordt afgevoerd en opgehaald door de stadsdiensten.
Hazelwormen?
Op de studiedag van ANKONA, de Antwerpse Koepel voor Natuurstudie, luisteren we geboeid naar de uiteenzetting van conservator Yves Joris over het hazelwormonderzoek in Klein-Zwitserland. We nemen zeker de methode over om te onderzoeken of er nog hazelwormen leven op Wolvenberg.
We ruimen verder de omgevallen wilgen op en maken een begin met het inkorten van een zeer grote gewone esdoorn op de oever. Er is ook spijtig nieuws: de fuiken die de overheid langs de vijver had geplaatst, blijken hun doel te hebben gemist. In plaats van roodwangschildpadden en bruine ratten blijken er een meerkoet en een waterhoen in de val te zitten.
We maken nog de laatste afspraken voor de beheerdag met de scoutsgroep op 9 mei. Opsinjoren, de stadswerking voor buurtinitiatieven, zal voor de logistieke steun zorgen. Ook later op het jaar, voor Opsinjoren Blind Date van 24 juni, staan de werken aan het wandelpad op Wolvenberg mee op de mogelijke verrassingslijst.
Tekst en foto’s: Erik Molenaar
maart 2010 - Basiscursus Insecten i.s.m. Natuurpunt Educatie.
BERCHEM - Insecten zijn de meest soortenrijke groep binnen het dierenrijk. We vinden ze over gans de wereld terug en in zowat alle milieu's. Vele insectengroepen zijn onmisbaar in de natuur, ze zijn de opruimers van dode planten en dieren, zorgen voor bestuiving van bloeiende planten en dienen zelf als voedsel voor ontelbaar andere dieren.
Tijdens de theorielessen leer je de verschillende insectenorden herkennen en krijg je basisinformatie over insecten (lichaamsbouw, levenscyclus, allerlei weetjes). Verder wordt het belang van insecten en aanverwante ongewervelden aangestipt, hoe je ze kan onderzoeken en hoe je ze kan helpen in je tuin of reservaat. De soorten die in de theorielessen aangestipt worden, zijn overwegend soorten die algemeen of opvallend zijn.
Tijdens de praktijklessen gaan we insecten zoeken en leren herkennen in verschillende biotopen. Soms moeten we ons beperken tot het herkennen van de insectenorde, maar in een aantal gevallen lukt het vrij goed om te weten te komen om welke soort het gaat.

Startplaatsen
De theorielessen vinden plaats op woensdag 7 en 14 april van 19u30 tot 22u30 in het Oud Sint-Stannislas (Groenhout) in de Sint-Hubertusstraat 12 te Berchem. De excursies vinden plaats op zaterdag 17 april (van 14u00 tot 17u00) en 15 mei (van 10u00 tot 13u00). Afspraakplaats telkens aan de hoofdingang van het natuurgebied Wolvenberg, hoek Singel en Posthofbrug te Antwerpen-Berchem.
Contact
Natuurpunt afdeling Land van Reyen / Natuurpunt Educatie
Erik Molenaar, contactpersoon, 0474 82 04 71, erik.molenaar[at]skynet.be
Lin Ploegaert, inschrijvingspersoon, 0474 82 04 71, lin.ploegaert[at]telenet.be
Prijs
De deelname prijs bedraagt 20,00 euro voor leden en 25,00 euro voor niet-leden.
Gelieve het bedrag te storten op Natuurpunt Land van Reyen rek. nr. 000-1002509-14 met de vermelding van 'basiscursus insecten Berchem' en je naam.
Bereikbaarheid
Openbaar vervoer: Sint Hubertusstraat tram 7 en 15, Buslijnen 21, 30, 32, 34, 190, 195, 197, 297 en 501 (Halte Driekioningenstraat)
Wolvenberg: Tramlijnen 11,8 Buslijnen 14, 30, 31, 32, 34 ... (Halte E. Ryckaertsplein).
Treinen die stoppen Station Berchem.
Niet rolstoeltoegankelijk
Parkeerplaatsen in de omgeving.
Meer info op :
http://www.natuurpunt.be/nl/activiteitdetail-basiscursus--insecten_4449.aspx
januari 2010 - Bestrijding Roodwangschildpad
BERCHEM - In de loop van oktober kregen we het bezoek van een ambtenaar van de provincie Antwerpen. Hij werkt voor de cel die watergebonden exoten bestrijdt en neemt naast de muskusratten ook de roodwangschildpadden voor zijn rekening.
Roodwangschildpadden werden vroeger als huisdier verkocht in dierenspeciaalzaken. De import ervan is ondertussen verboden, maar de problemen met die alleseters zijn uitgegroeid tot een ware catastrofe. Op Wolvenberg tellen we nog altijd een tiental volwassen dieren op de vijver.
Het is nog niet bekend hoeveel roodwangschildpadden er nu zijn gevangen, maar het is alvast positief dat de overheid zelf het initiatief neemt om ze gratis te komen vangen. Naast de dieren worden ook de woekerende exotische waterplanten nog aangepakt.
december 2009 - De herfst van 2009 op Wolvenberg
BERCHEM - Tijdens de jaarlijkse energie- en milieumaand oktober organiseerde de stad Antwerpen weer allerlei activiteiten rond energie, milieu en duurzame ontwikkeling. Op het programma stond ook een tiental wandelingen op Wolvenberg. Vele groepen kwamen ook zonder gids naar Wolvenberg en dan was het al eens drummen.
We organiseerden ook twee wandelingen in de stad. De klemtoon lag op de biodiversiteit van de muurflora en de brakwaterflora.
Eind oktober was er een beheerdag met een lagere school.
We bestelden veertig kruiwagens om hopen zand naar het wandelpad mee te transporteren. Hoewel de werkploeg die dag uiteindelijk maar vijf kruiwagens kon leveren, kregen tachtig kinderen op die manier toch de kans om volop te werken met zand. Voor elke klas was er ook een aparte rondleiding in het natuurgebied voorzien.
De leden van onze kern konden op 18 oktober een tegenstem uitbrengen op de volksraadpleging over het Lange Wapperviaduct. Gelukkig heeft het college het advies van de stadsbewoners gevolgd. Door de waanzinnige herinrichting van de ring zou namelijk twee hectare natuur verdwijnen. We hopen nu maar dat dat niet doorgaat.
De grote tentoonstelling in het kader van het Brialmontjaar is voorbij. Honderden mensen hebben kennisgemaakt met het natuurgebied Wolvenberg en de speerpunt van het natuuronderzoek in de stedelijke omgeving.
Het meer dan wekelijkse natuurbeheer spitste zich vooral toe op het intomen van de woekerende soorten, zoals de Armeense braam, de Japanse duizendknoop, de Indische schijnaardbei en de watercrassula.
In november bracht de Nieuwe Antwerpenaar, de krant van de stad Antwerpen, een drie pagina’s vullend artikel over Wolvenberg, inclusief een uitnodiging voor de Dag van de Natuur.
Op het veld werd hard verder gewerkt. Zo stak al jaren een staalplaat uit een graslandje, tot ergernis van de maaiers. Gilbert spitte het ding op eigen houtje uit en maakte een betonblok vrij die zelfs met vijf man niet te tillen was. Met de handzaag verwijderden we alvast het staal.
Bij werken aan de ingang van het natuurgebied liet Infrabel opnieuw een hoop werfafval achter: lantaarnpalen, opgebroken asfalt, asfaltgruis, plastic kokers...
Aan de inlaat van de Zilverbeek groeide de geul langzaam weer dicht, vooral met wortelmatten van de schietwilg. Ook daar nam Gilbert het initiatief: de geul is weer vrij en het waterpeil stijgt opnieuw. Een pluim voor die noeste werker!
Eind november konden we tijdens de Dag van de Natuur onze ploeg verdubbelen, maar een stormloop was het niet. We maakten een sluipweg dicht met een hek. Daarachter plantten we een aantal jonge struiken, zaailingen uit ons natuurgebied. Iedereen kon gebruikmaken van het materieel en daarbij verloren we de veiligheid uiteraard niet uit het oog. Zo is het bijvoorbeeld zeer veilig werken met een lange telescopische zaag. ’s Middags trakteerden we met gebak en drankjes. Alle deelnemers waren al lid, dus er zijn geen nieuwe leden geworven. Wel zal Daniëla haar eindwerk voor de cursus natuurgids komen maken op Wolvenberg, en nog wel tijdens de wekelijkse beheerwerken!
Tekst en foto’s: Erik Molenaar
|
|
| Herfstwandeling Wolvenberg |
Seniorenwandeling, Wolvenberg, Berchem |
|
|
| Wandelgroep Oude Haven, Loodswezen, Antwerpen |
Beheerdag school |
|
|
| Werf ingang |
Boswilg in bloei |
november 09 - De nieuwe vijver.
BERCHEM - Jarenlang bepaalde het kalkhoudende grondwater de zuurtegraad van de vest in Berchem. Door de werken aan de ring viel de vijver in Wolvenberg verscheidene malen droog. Nadien werd het waterniveau op peil gehouden door de ingebuisde Zilverbeek. Een groot verschil, zo lijkt het nu, want de waterflora heeft een totaal ander uitzicht dan voorheen ...

De eerste drie jaren na de catastrofe domineerden kranswieren het heldere water. Al spoedig verscheen het aarvederkruid, vergezeld van het mos met de naam ‘gewoon watervorkje’. Intussen heeft het aarvederkruid de hele vijver gekoloniseerd.
Begin augustus stond het massaal in bloei. Het water lijkt niet meer zo kalkhoudend en bovendien zijgt het voortdurend weg in de bodem, terwijl er vroeger nog opstijgende waterbewegingen waren. Toen domineerde het gedoornde hoornblad de oude waterpartij.
Opvallende verschuivingen in het waterleven zien we ook bij de vissen. Na de komst van het vetje, dat de hele plas bevolkte, zijn ook soorten zoals de driedoornige stekelbaars en de snoek verschenen.
Het waterpeil is nu constant, maar metingen van de waterkwaliteit zijn er niet meer uitgevoerd.
Op de Biologische Waarderingskaart (BWK) werd de plas een niveau lager gequoteerd.
Erik
november 09 - Nieuws uit de Wolvenberg
BERCHEM - De zomerwandeling in Wolvenberg viel samen met de verkiezingen voor Europa en Vlaanderen. Toch was er die dag voldoende belangstelling en werden twee families lid van Natuurpunt.
Aan de vijver zat een flinke aalscholver te waken over het natuurlijk visbestand. Ook de meeste watervogels hadden hun jongen uitgebroed. Helaas voor ons liet de nachtegaal zich niet meer horen. We nemen aan dat het dier zijn heil elders heeft gezocht. Het gaat die soort al jaren slecht af in Vlaanderen.
Waarschijnlijk komt er dus geen broedsel in het natuurgebied Wolvenberg.
Op ons terrein zien en horen we wel opnieuw de boomvalk. Deze zomer zijn er drie jongen uitgevlogen.
De permanente Brialmonttentoonstelling met fietsroute en wandeling, langs de canvasdoeken met zicht op de omwalling en de kazernes, verliep redelijk goed. Het vandalisme is merkelijk afgenomen, op één incident aan de kazemat na. Onze folder heeft duidelijk dienst gedaan.
Alle loslopende honden brengen hun baasje bovendien automatisch een folder van Wolvenberg!
Al het hele afgelopen jaar concentreren we ons natuurbeheer op het terugdringen van de Armeense braam. Gelukkig kunnen we daarvoor rekenen op een extra natuurbeheerder: Roger Christiaen staat ons al enkele maanden bij. Hopelijk krijgen nog meer sinjoren zin in die zware arbeid, om zich achteraf beloond te kunnen voelen door het plezier van het zichtbare resultaat. Het ontstaan van herstelde graslanden is nu duidelijk waarneembaar en op enkele plaatsen zijn bij ons zeldzame soorten zoals het groot heksenkruid in uitbreiding.

De geplande demping van de poel aan de brug, waar de aquariumplant watercrassula woekert, is nog steeds niet uitgevoerd. Blijkbaar is de professionele ploeg daar nog niet aan toe. Tot onze ontzetting is in een van de kleine poelen, centraal in het gebied, nu ook al een enorme vlekwatercrassula ontstaan. De vetplant had een twintig centimeter hoog tapijt gevormd dat alles verstikte.
Noodgedwongen zijn we overgegaan tot het plaggen van de haard. Dat was een zeer zware taak, waarbij de gevaarlijke planten moesten worden weggevoerd naar een veilige, verafgelegen plaats. De plagplaats wordt nu nauwgezet onderzocht om nieuwe expansie te voorkomen. Afgebroken takjes kunnen immers opnieuw wortelen en zo een nieuwe kolonie stichten, om ongebreideld verder te woekeren. We maken ons ook klaar om de milieumaand oktober in goede orde te kunnen gidsen. De eerste aanvragen zijn al aangekomen.


Tekst en foto’s: Erik
oktober 2009 - Terug van weggeweest: groeikansen voor de stippelvaren
Tekst en foto’s: Erik

De Antwerpse vindplaats van de stippelvaren

Sporendoosjes aan de buitenzijde van het deelblad
augustus 2009 - Herbeleef de Berchemse stadspoorten
BERCHEM - Dit jaar is het honderdvijftig jaar geleden dat de Belgische regering besliste om van Antwerpen een nationaal toevluchtsoord te maken voor koning, leger en schatkist. Er kwam een gigantische fortengordel en een nieuwe muur (wal) met poorten en kazernes, voor een groot deel in Berchem. De monumentale werken bleven tot in de jaren zestig staan en zijn nog steeds gegrift in het geheugen van vele Antwerpenaars. Vandaag zie je op dezelfde plaats vooral auto’s rijden op de Ring en de Singel.
Berchem herplaatst nu al haar poorten op 233 m² canvas, wijst je de laatste sporen aan, laat je terug over de omwalling lopen en confronteert je zo met een recent verleden, dat al zo ver af lijkt…
De canvas poorten blijven staan tot 1 oktober 2009.
Meer info op
www.150jaarfortengordel.be
Tekst en foto: Erik Molenaar.

Berchem heeft zijn stadspoorten terug. Even, nog tot 1 oktober 2009.
augustus 2009 - Zoeken naar spinnen in de remise van Wolvenberg
BERCHEM - Op uitnodiging van conservator Erik Molenaar voerden we op een grijze zaterdagmorgen in extremis een spinnenbemonstering uit in de resterende, nog toegankelijke, kleine ruimte van de remise. Weldra zou die immers gesloten worden. Een eerste blik in de ondergrondse kamer deed het ergste vermoeden.
Duidelijk was dat druggebruikers de ruimte intensief gebruikten als refugium. Hoewel de gespecialiseerde opruimdienst van de stad recent de spuiten was komen ophalen, waren de andere sporen van ‘gebruik’ nog duidelijk zichtbaar: talloze zilverpapiertjes, kaarsen en veel meer rotzooi.).
Interessant is dat zelfs in zo’n kleine, drie meter diepe ruimte, een duidelijke microhabitatvoorkeur merkbaar is bij de aangetroffen spinnen. Zo vind je vlakbij de ingang nog soorten die je ook in openlucht kan aantreffen. De muurkaardespin is er een van.
Eenmaal in het meer donkere en vochtige gedeelte, vind je die niet meer en tref je dan weer enkele typische ‘grottensoorten’ aan. Zo vonden we een volwassen mannelijk en twee vrouwelijke exemplaren van de holenwielwebspin, een typische bewoner van donkere, vochtige plaatsen. Heel zeldzaam is ze niet, maar in Antwerpen-stad (binnen de Singel), werd ze wel slechts op één plaats aangetroffen.
Nog zo'n bewoonster van kelders en grotten is de holenspin. Van die soort troffen we negen mannelijke, tien vrouwelijke en talrijke jonge exemplaren aan. De holenspin is een interessante soort. Ze weeft namelijk een web dat gebouwd is voor het vangen van kruipende ongewervelden en veel van dat soort diertjes merkten we in de remise niet op. Het was dan ook interessant om toch drie exemplaren aan te treffen die doende waren met het verorberen van... kleine miljoenpootjes.
Besluit: het intensieve gebruik van de ruimte maakt haar als biotoop duidelijk ongeschikt voor enkele zeldzamere grottensoorten die we gehoopt hadden er aan te treffen. (bv. Porrhomma-soorten). Hopelijk krijgen die wel een kans wanneer de ruimte ontoegankelijk wordt gemaakt.
Tekst: Koen Van Keer. Foto’s: Monique Van Dousselaere, Bryan Goethals, Pierre Oger.
(H1) november 09 - Nieuws uit de Wolvenberg
BERCHEM - De zomerwandeling in Wolvenberg viel samen met de verkiezingen voor Europa en Vlaanderen. Toch was er die dag voldoende belangstelling en werden twee families lid van Natuurpunt.
Aan de vijver zat een flinke aalscholver te waken over het natuurlijk visbestand. Ook de meeste watervogels hadden hun jongen uitgebroed. Helaas voor ons liet de nachtegaal zich niet meer horen. We nemen aan dat het dier zijn heil elders heeft gezocht. Het gaat die soort al jaren slecht af in Vlaanderen.
Waarschijnlijk komt er dus geen broedsel in het natuurgebied Wolvenberg.
Op ons terrein zien en horen we wel opnieuw de boomvalk. Deze zomer zijn er drie jongen uitgevlogen.
De permanente Brialmonttentoonstelling met fietsroute en wandeling, langs de canvasdoeken met zicht op de omwalling en de kazernes, verliep redelijk goed. Het vandalisme is merkelijk afgenomen, op één incident aan de kazemat na. Onze folder heeft duidelijk dienst gedaan.
Alle loslopende honden brengen hun baasje bovendien automatisch een folder van Wolvenberg!
Al het hele afgelopen jaar concentreren we ons natuurbeheer op het terugdringen van de Armeense braam. Gelukkig kunnen we daarvoor rekenen op een extra natuurbeheerder: Roger Christiaen staat ons al enkele maanden bij. Hopelijk krijgen nog meer sinjoren zin in die zware arbeid, om zich achteraf beloond te kunnen voelen door het plezier van het zichtbare resultaat. Het ontstaan van herstelde graslanden is nu duidelijk waarneembaar en op enkele plaatsen zijn bij ons zeldzame soorten zoals het groot heksenkruid in uitbreiding.
Invoegen foto 2009-08-11_5171 copy.jpg
De geplande demping van de poel aan de brug, waar de aquariumplant watercrassula woekert, is nog steeds niet uitgevoerd. Blijkbaar is de professionele ploeg daar nog niet aan toe. Tot onze ontzetting is in een van de kleine poelen, centraal in het gebied, nu ook al een enorme vlekwatercrassula ontstaan. De vetplant had een twintig centimeter hoog tapijt gevormd dat alles verstikte.
Noodgedwongen zijn we overgegaan tot het plaggen van de haard. Dat was een zeer zware taak, waarbij de gevaarlijke planten moesten worden weggevoerd naar een veilige, verafgelegen plaats. De plagplaats wordt nu nauwgezet onderzocht om nieuwe expansie te voorkomen. Afgebroken takjes kunnen immers opnieuw wortelen en zo een nieuwe kolonie stichten, om ongebreideld verder te woekeren. We maken ons ook klaar om de milieumaand oktober in goede orde te kunnen gidsen. De eerste aanvragen zijn al aangekomen.
Tekst en foto’s: Erik
Auteur Koen Van Keer op zoek naar spinnen in de remise.

De toestand ter plaatse.

Holenwielwebspin.

Holenspin met eicocon.
maart 2009 - Het Antwerps Stadspark: onbeschermd erfgoed?
BERCHEM - Het veertien ha groot Stadspark dateert van 1869 en is ontworpen door F.E. Keilig in de overblijfselen van de Schans van Herentals, een centraal deel van de zestiende eeuwse Spaanse omwalling. Onlangs besloot het college van Antwerpen om 2.5 miljoen euro te spenderen aan een herinrichting van het park.
Meer…
Actie nodig voor de Hobokense polder!
Tot 4 december kan officieel bezwaar aangetekend worden tegen de nieuwe bestemming voor Petroleum Zuid. Het Vlaamse gewest en de stad Antwerpen willen 68 hectare groene bestemming vervangen door een bedrijventerrein met zware industrie dat 113 hectare groot zou worden, naast mogelijk een voetbalstadion. Meer…
Onderteken de petitie van onze buurafdeling !!
Daarvoor kan je terecht op http://www.hobokensepolder.be/petrozuid.php
zomer 2007 - Nieuws van de werkgroep Wolvenberg
BERCHEM - De belangrijkste nieuwsfeiten van juni, juli, augustus 2007 op een rijtje. Meer…
29 september 2007 - Drie nieuwe projecten voor ecologisch spoorwegbermbeheer goedgekeurd
Infrabel, de beheerder van de Belgische spoorweginfrastructuur, en Natuurpunt hebben drie nieuwe modelovereenkomsten getekend voor ecologisch spoorwegbermbeheer. Meer bepaald in Aalbeke (Kortrijk), Tongeren en Antwerpen-Berchem. Natuurpunt is zeer verheugd over deze nieuwe overeenkomsten. De hoofdopdracht van de NMBS is immers het veilig en efficiënt vervoeren van reizigers en goederen. Dat zij hiernaast ook aandacht hebben voor de natuur, en dit op een moment dat biodiversiteit, natuur en landschap sterk achteruit gaan, kunnen we enkel aanmoedigen. Natuurpunt neemt haar rol op om mensen (vrijwilligers) te betrekken bij het behoud van een waardevol stukje natuur en landschap in Vlaanderen.
20/08/06 – Het regende een beetje…
LAND VAN REYEN - … toen we op zondag 20 augustus 2006, een “zomerse
zondag” dus, met een zestigtal enthousiaste fietsers vertrokken aan de Koudebeek
ter hoogte van het Bessemgebied in Boechout/Mortsel. Via rustige wegen ging het
richting Kapellekensbos in Lint. Ondertussen draaide iemand de kraan daarboven
langzaam maar zeker meer en meer open. Meer…
zomer 2006 - Nieuwe soorten in ons werkingsgebied.
BERCHEM - Een korte beschrijving van enkele nieuwe soorten in het
werkingsgebied van Wolvenberg Natuurlijk.
Meer…
zomer 2006 - Nieuws van de werkgroep Wolvenberg
BERCHEM – De belangrijkste nieuwsfeiten van juni, juli, augustus 2006
op een rijtje. Meer…
21 juli 2006 – Kloostertuin Lange Kongostraat
BERCHEM – Op de nationale feestdag hadden we de gelegenheid om de oude
kloostertuin in de Lange Kongostraat te Antwerpen (opnieuw) te onderzoeken.
Ditmaal was het geen gewone aangelegenheid want we deden dit samen met het
Spider Search Team. Koen Van Keer - coördinator Antwerps
spinnenonderzoeksproject (ASOP) - in gezelschap van Herman Vanuytven en Herman
De Koninck keken raar op toen er vijf floristen opdaagden en nog een groep
geïnteresseerde buurtbewoners. Er werden enkele merkwaardige wilde planten en
ouderwetse tuinsoorten aangetroffen zoals Akkerklokje (talrijk) op een voetpad,
Oosterse klaproos en Slaapbol, een afwijkende vorm van Muskuskaasjeskruid,
Juffertje-in-het-groen, enz. In het grasland onder een boomgaard troffen we nog
alle schraallandsoorten aan die er in 1998 waren genoteerd. Het beheer van de
tuin is van de nonnetjes overgedragen aan een buurtgroep. Deze mensen waren
aanwezig en we konden heel wat opmerkingen maken die het natuurlijk biotoop
kunnen versterken.
Aan de kapel (zeg maar kerk) groeiden Tongvaren en een speciale wingerd. Deze
laatste werd ingezameld voor de specialist Filip Verloove. Er werden ook spinnen
gevangen en ter navorsing meegenomen. Nieuwe soorten voor de Antwerpse
binnenstad zijn eveneens gevonden, maar dat nieuws laten we over aan de
specialisten terzake. Belangrijk voor ons is dat de parken in ons werkingsgebied
mee zijn onderzocht. Enkele soorten zijn zelfs nieuw voor België.
Wie de foto's wil bekijken, surft naar:
http://users.skynet.be/fb291976/Jaarverslagen/2006_11_fon_jaarverslag.htm#kongo
Erik
26/02/2006 - Openstelling voor Rolwagens
BERCHEM - Rolstoelgebruikers hebben niet veel kans om een wildernis te bezoeken. Natuurpunt is gestart met een uitgebreide info over natuurgebieden met faciliteiten voor rolwagengebruikers. Meer…
voorjaar 06 - Dode Ransuil op spoorberm Wolvenberg
BERCHEM - Tijdens het hakhoutbeheer op de spoorberm troffen we een dode Ransuil aan. Het verenkleed was nog intact, maar de zachte delen waren reeds aan het verdwijnen. De indrukwekkende klauwen waren goed te zien. Op deze plaats was ons vroeger al meer Ransuil gesignaleerd. Dit is een plek waar de snelweg geen verlichting heeft en waar de dieren dus makkelijk kunnen jagen op de massa knaagdieren in de berm. Elders is het licht zo overweldigend dat de uilen minder kans hebben op hun jacht. Het is nog steeds niet geweten of ze er tot broeden komen. Ook in de omliggende stadstuinen wordt geregeld - en wel 's winters - een 'roestende' Ransuil gemeld. In tegenstelling tot Nederland is in Vlaanderen Asio otus (ssp. otus) niet opgenomen in de Rode Lijst.
We hebben dus nu een tastbaar bewijs van de aanwezigheid van deze schitterende roofvogel. Als iemand zich geroepen voelt om de levende dieren op te sporen, men neme contact op.
Erik
 |
Dode ransuil op spoorberm (S2) Ransuil Asio otus ssp. Spoorberm Wolvenberg Berchem - Erik Molenaar
voorjaar 2006 - Infobord Brilschans misleidt parkbezoeker
BERCHEM - Al meer dan een jaar staat er een kapot infobord, dat de parken in het Antwerpse op kaart weergeeft. Hierop is het natuurgebied abnormaal klein weergegeven. De percelen op de Brilschans en langs de Grote Steenweg zijn niet als N-gebied aangeduid. Toen enkele jaren geleden het plexiglazen omhulsel werd kapot geslagen, hebben we dat prompt gemeld. Ook dat de info verkeerd was (van voor de Erkenning). Bovendien is in de Structuurschets Berchem deze foute info overgenomen. Dit document wordt als beleidsinstrument gebruikt.
Toen ik deze zaken onlangs meldde, leidde dit bijna tot een rel omdat de volkstuingebruikers meenden dat we hun terrein wilden inpikken. Gelukkig bleek de rel maar een storm in een glas water, maar zo zie je maar hoe verkeerde informatie ten lange leste voor problemen zorgt.
We dringen er hier nogmaals op aan de foute informatie zo snel mogelijk aan te passen en het bord vanzelfsprekend te herstellen. Hopelijk moet dit niet voortdurend worden gemeld.
Erik
Najaar 2005 - Nieuw natuurgebied in opstart te Berchem
Op de grens TUSSEN Mortsel en Berchem ligt tussen de twee spoorlijnen een open groen gebied dat "het prieel" heet. Meer…
Beheerscontract spoorwegbermen tussen Berchem Station en Antwerpen-Zuid.
Deze te beheren zone omvat de volledige oppervlakte op spoorweggrond naast de spoorlijn over een lengte van 1,026 km.
Wolvenberg strekt zich nu uit over 5 km en verbindt daadwerkelijk de open ruimte van het Zuid met het wandelpark aan het Station van Berchem Meer…
Historiek en natuurwaarden in de Brilschans in Berchem.
Volgende bijdrage wil enig licht werpen op de schans die tussen de Grotesteenweg en de spoorlijn Antwerpen-Brussel ligt.
Meer…
CD met foto's van de Wolvenberg en omgeving.
Ter gelegenheid van het 12-jarig bestaan van de werkgroep Wolvenberg werd een cd-rom met honderden foto's van de natuur in het Ringbos samengesteld. Meer…
18 februari 2003 - Vos verkeersslachtoffer aan de voetgangersbrug te Berchem.
Dinsdag 18 februari 2003 werd een dode vos op de pechstrook van de ring van Antwerpen richting Gent gesignaleerd Meer…
Inheemse aanplantingen, Een visie van uit duurzaamheid.
Aanplantingen en traditionele tuinen hebben hun intrede pas een goede 300 jaar geleden gedaan. Daarvoor lag om het domein een houtkant, een bos, een strookje wildernis dat de akkers en weilanden omzoomde Meer…
Mooiste Boom van Berchem.
De vzw Natuurpunt "Wolvenberg Natuurlijk" roept de Kraakwilg op de Hondeweide aan de Brilschans uit tot Mooiste boom van Berchem.
Meer…
Oproep om gierzwaluwen in de stad te melden.
In het kader van het project "Natuur in de Stad" wil Natuurpunt Land van Reyen kern Wolvenberg beginnen met een initiatief rond gierzwaluwen Meer…
6 november 2004 - Houtsnip in Antwerpen
In Berchem en Antwerpen stellen we al enkele jaren vast dat Houtsnip ook 's zomers in de stad aanwezig is. Meer ...
|