lente 2003 - Nieuwe soorten opgemerkt op de Wolvenberg

Hokjespeul

BERCHEM - Eindelijk heeft de Hokjespeul kans gezien zich te vestigen in Wolvenberg zelf. Reeds vele jaren geleden werd deze zeldzame struweelplant opgemerkt langs het Albertkanaal aan het Sportpaleis, nadien aan het Lobroekdok en de Singel aan het Hof Ter Lo, later op de Kleine Ring aan de Turnhoutsebaan, op Petroleum-Zuid en nog later op de Ring aan de Brilschans.
Omdat de plant goed lijkt op Valse acacia wordt deze wellicht gemakkelijk over het hoofd gezien. Op Wolvenberg, waar de Valse acacia een storende soort in de natuurontwikkeling betekent, is het dus extra uitkijken geblazen.

De Rode lijst voor Vlaanderen heeft Hokjespeul in de categorie 'bedreigd' opgenomen. Het is een liggend kruid, voorkomend in grasland op vochtige matig rijke kalkrijke bodem. In Nederland wordt het vermeld voor zomen op kalkhoudende, lemige, matig vochtige tot droge grond, wat ook eerder mijn bevinding is. Daar de plant laat in bloei komt, samen met Bijenorchis, is het evenwel mogelijk dat hij in onze graslanden kan overleven. We maaien dan ook speciaal erg laat om deze soorten een kans te geven.

De Nederlandse plantensocioloog Westhoff plaatste de soort in het Origanetalia vulgaris, een gemeenschap met Wilde marjolein. Hokjespeul komt in ecologie en standplaatskeuze overeen met Gewone agrimonie en Boslathyrus, dat eveneens voorkomt op basische bodems; meestal op kalk. Daar het taxon in Vlaanderen niet veel voorkomt wordt hij een als een inburgerende soort beschouwd.

Zeebies

Het is eigenlijk een raadsel waarom we deze typische soort van mineraalrijke plassen niet eerder hebben gezien op Wolvenberg. De populatie was al vrij groot, zowat 2m², en er was één bloeiende plant aanwezig. Al die schijngrassen lijken wel wat op elkaar, maar Zeebies, of Heen zoals ze tegenwoordig weer heet, is toch niet over het hoofd te zien. Het is een inheems Gras met lange uitlopers, dat kiemt in het voorjaar. Het wordt makkelijk 1.20 m hoog. Ze is typisch voor basische bodems; meestal op kalkhoudend substraat. Deze waterplant is kenmerkend voor tijdelijk droogvallende verlandingsvegetatie in zeer rijk water, oligohalien (kan nog wat brak water verdragen) zoals op hoge schorren en contactsituaties tussen zout en zoet milieu.