Oktober 2004 - Ruige dwergvleermuis

BERCHEM - Eind september, begin oktober 2004 spendeerde Daniël Sanders een drietal avonden met een batdetector (Petterson D240) op de Wolvenberg. Naast heel wat waarnemingen van de Gewone dwergvleermuis is er ook een Ruige dwergvleermuis waargenomen (opname van 4 oktober, geanalyseerd met Batsound, bevestigd door Sven Verkem).

Dit trekkend Rode Lijst diertje is in het Antwerpse al een paar maal gevonden, o.a. in Merksem en Ekeren, maar ook in een huis in Berchem. Status : Vermoedelijk bedreigd.

(Erik Korsten verzorgde een tekst op de website Nedervleer die we consulteerden.)

Deze kleine vleermuis Pipistrellus nathusii lijkt een grotere broertje van de Gewone dwergvleermuis. Ze heeft een lichaamslengte van 4,6- 5,8 cm en een vleugelspanwijdte van 22- 25 cm. Het gewicht is 6 tot 15 gram.

Vanaf augustus/september trekken vooral de dieren uit Midden- en Oost-Europa in Zuid-Westelijke richting om in de lage landen te overwinteren. In Nederland komt de soort vrij algemeen voor. Tijdens de trek in het najaar vormen de vrouwtjes paargroepjes van 2 tot 10 dieren in de verblijfplaatsen van territoriale mannetjes die zij op hun route passeren. Mannetjes hebben in het najaar een verblijfplaats die ze fel verdedigen tegen andere mannetjes. Vanuit hun verblijfplaats laten ze dan 's avonds en 's nachts een werfroep horen waarmee ze vrouwtjes naar hun verblijfplaats lokken. In het voorjaar trekken de vrouwtjes weer terug naar Midden- en Oost-Europa om daar kraamkolonies te vormen en de jongen groot te brengen.

In onderstaande ‘Batsound'-figuur zie je een deeltje van één van de opnames van de Ruige dwergvleermuis op die bewuste 4 oktober 2004 op de Wolvenberg.

In de onderste figuur (waar op de x-as de tijd is uitgezet ten opzichte van de frequentie (y-as)) is in het blauw een puls geselecteerd waarvan we in het ‘power spectrum' erboven makkelijk kunnen vaststellen dat de piekfrequentie gelegen is tussen de 38 en 40,5 kHz : een ‘onomstotelijk' bewijs voor de aanwezigheid van Ruige dwergvleermuis.

Petterson D240

De drie kortere, snel op elkaar volgende pulsen (rond 1650 ms) zijn typische sociale geluiden van de Gewone dwergvleermuis die tijdens dezelfde opname te horen waren en dus ook op het terrein konden waargenomen worden.

Erik Molenaar

fotocredits http://www.vleermuis.net/nedervleer/ruigedwerg.html